Mùa săn con vờ ngoài sông Hồng

Là loài côn trùng xuất hiện mỗi năm vài lần vào cuối xuân tại sông Hồng, nên những ngày này, người dân làm nghề đánh bắt cá dọc sông Hồng ở huyện Khoái Châu, Văn Giang lại hối hả vào mùa săn con vật vờ (hay còn gọi là con vờ) - đặc sản ít người biết đến. 

Người dân xã Đông Ninh (Khoái Châu) thu hoạch vờ trên sông Hồng

Với nhiều người chắc hẳn chưa từng được thấy và thưởng thức món ăn chế biến từ con vờ. Khoảng tháng 2, tháng 3 âm lịch hằng năm, vào sáng sớm loài côn trùng này ngoi lên mặt nước vài giờ để lột xác. Cả tháng vờ chỉ xuất hiện vài ngày, đẻ trứng rồi chết. Trứng trở thành ấu trùng chìm xuống nước và chờ ngày ngoi lên mặt nước lột xác tiếp. Vờ thường xuất hiện khi thời tiết thay đổi, nhiều nhất là lúc nóng ẩm và đổ mưa, có tuổi đời rất ngắn, chỉ sống được trên mặt nước khoảng chừng vài giờ đồng hồ. Khi trưởng thành, vờ có thể to bằng con châu chấu với hình dạng thân dài, cánh mỏng, thân hình trắng đục, bay vật vờ ở mặt nước và vì đó mà được gọi thành tên. Thông thường, loài này chỉ xuất hiện 3 đến 4 lần trong một năm ở khu vực ven sông Hồng từ tháng Giêng đến tháng 6 âm lịch. Tuy nhiên, vờ ngon và béo nhất là khoảng tháng 2, tháng 3 âm lịch. Trước đây, khi còn đánh bắt thô sơ và vờ còn nhiều, người bắt chỉ cần dùng vợt, đứng vợt ở ngay bờ sông cũng được số lượng lớn. Tuy nhiên, khoảng vài năm trở lại đây, để đánh bắt hiệu quả hơn, các ngư dân đã nghĩ cách chế ra bộ đánh bắt chuyên dụng gồm tấm lưới cỡ lớn đặt ở phía trước mũi thuyền dùng cho săn bắt vờ. Trên mỗi chiếc thuyền có từ 2 đến 3 người. Một người cầm lái để di chuyển con thuyền theo đúng hướng đậu của con vờ, người còn lại soi đèn trên mặt nước để phát hiện nơi chúng xuất hiện nhiều. Công việc này thường kết thúc khoàng 6 giờ sáng.

Là người có kinh nghiệm lâu năm trong việc thu hoạch vờ, chị Lê Thị Huế ở xã Đông Ninh (Khoái Châu) chia sẻ, để bắt được nhiều, chị và những người đánh bắt tại đây phải dậy từ rất sớm. Thông thường sẽ xuất phát vào lúc 3 - 4 giờ sáng để chờ vờ bay lên. Vì là loài côn trùng có tuổi đời rất ngắn và chỉ xuất hiện khoảng 20 - 30 phút và không phải ngày nào cũng có nên thuyền chạy phải nhanh và phải thật nhanh tay mới vớt được nhiều. Vào đợt tháng 2, vờ xuất hiện nhiều hơn, có khi thu hoạch lên đến 10kg/buổi. Do số lượng đánh bắt ít nên giá của vờ khá cao, khoảng 250.000 đồng/kg.

Anh Nguyễn Hữu Luyện ở thôn Xuân Đình, xã Hàm Tử (Khoái Châu) cho biết: Những ngày này, gia đình tôi thay phiên nhau canh vờ lên để thu hoạch. Sau khi đánh bắt, vờ được đem đãi sạch, loại bỏ phần xác mềm vừa lột xong. Vờ thu hoạch đến đâu, bán hết đến đấy vì những năm gần đây nhu cầu thưởng thức đặc sản này của thực khách tăng cao.

Vờ được chế biến thành nhiều món ăn ngon, bổ dưỡng như: Vờ chiên lá mắc mật, nộm vờ, vờ xào ngổ, vờ xào rau bí, vờ xào rau muống, chả vờ chiên trứng, lẩu vờ riêu cua, vờ om cá ngạnh, canh chua vờ… 

Từ món ăn bình dị của những gia đình ven sông, đến nay, vờ đã trở thành đặc sản được nhiều người tìm mua. Với những người dân ở ven sông Hồng, “săn” vờ không chỉ là nguồn tăng thu nhập mà còn là thú vui của người dân nơi đây. 

Hương Giang